Srđan Tunić

art historian, curator

Dejan Golić, TXT/SMBLS, crteži/drawings (2014-2015.)

Tekst o radu beogradskog umetnika Dejana Golića, člana Belgrade Raw, iz kataloga izložbe “TXT/SMBLS” u Galeriji Kolarčeve zadužbine (od 12. do 31. januara 2015).

Više o radu Dejana Golića: Tumblr & FB

Foto: Marija Konjikušić

Download pdf: Academia.edu

Slike radova i postavke: Gallery-Shots (Milan Kralj)

 

DEJAN GOLIĆ: TXT/SMBLS (2014-2015)

Da su ovi crteži zapravo na japanskom jeziku, neki imaginarni posmatrač bi mogao da kaže „Pa dobro, ne razumem japanski, ali mi se sviđaju (ili ne)“. Ako unapred uklonimo bilo kakvu sumnju da se radi o postojećem jeziku i pismu, suočeni smo sa saznanjem koje potencijalno može da nam promeni percepciju ovih radova. Suočeni smo sa umetnikovim ličnim, izmišljenim i kodiranim jezikom koji na prvi pogled može da deluje krajnje kriptično. Sa druge strane, ko od nas ne želi da pokuša da „pročita“ i razume poruke ispisane na crtežima?

Rađeni mahom tušem, gvašom, akrilom i akvarelom na papiru, umetnik Dejan Golić referiše na ove piktograme – slikovno pismo – kao na „priče“. Inspirisan je kaligrafijom, japanskim i kineskim pismom, kao i umetnicima posleratne Evrope koji su razvijali svoj autonomni vizuelni jezik u vidu pisma, poput Anrija Mišoa i Brajona Gajsina. Međutim, Golić kaže da mu nije cilj da kopira bilo koju postojeću azbuku i pismo, niti da se bavi kriptografijom. Njegove „priče“ zahtevale su pronalaženje sopstvenog jezika, znaka, koji je zasnovan na meditativnom procesu rada i filozofsko-poetskom pristupu.

Ovi piktogrami/znakovi/„priče“ nastaju oko 2004. godine u vidu eksperimenata i amorfnih predstava koje podsećaju na ranu apstraktnu umetnost Evrope početka XX veka. U tom stadijumu, zadržavaju prepoznatljivost kao (fantastičnih) bića, životinja, ljudi i situacija, koje Golić radi do kraja 2013. Kasnije, sve do danas, gubi se figuracija i simboli postaju sve apstraktniji, oslanjajući se, postepeno, na zamišljenu ili vidljivu geometrizovanu mrežu sa pravougaonim trakama i/ili kvadratima koja često stoji u kontrastu sa bojom samih znakova. Koristeći se mrežom kao modernističkim izumom par exellance, umetnik vizuelno fiksira piktograme, ali ne i značenjski.

Poput šahovskih polja, ne postoji striktno linearno kretanje i iščitavanje datih polja i simbola. Kombinacije su moguće i krajnje otvorene. Kako je proces rada meditativan, tako je i za percepciju „sadržaja“ neophodno izvesno usporenje vremena i fokusiranje. Samo i tek u interakciji sa posmatračima, piktogrami doživljavaju metamorfoze i dobijaju značenja koja teže aktiviranju intuicije i ne-verbalnog. Značenje, ukoliko bismo mogli da govorimo o istom, na taj način se menja u odnosu na čitaoca/posmatrača. Umetnik navodi da se „narativ“ njegovih piktograma menja i za njega samog, tokom vremena, u zavisnosti od raspoloženja i toka svesti, na taj način destabilizujući svako unapred određeno tumačenje.

Od kasnih 1990-tih, prihvaćen je naziv asemic writing, koji kao kišobran-termin pokušava da okupi tendencije umetničkih pisanja koja nemaju direktno semantičko značenje. Retroaktivno, sagledavaju se umetnici i njihove prakse koji mogu da potpadnu pod ovaj termin, iako se suštinski radi o savremenom pokretu. Mada su u istoriji umetnosti kategorizacije umetničkih pokreta i stilova opšteprihvaćene i dobrodošle, u ovom slučaju, postavlja se pitanje u kojoj meri jedan termin može da obuhvati tendenciju koja je u praksi različita koliko i sami umetnici koji je upotrebljavaju (od Kine, preko Francuske, do SAD, od VIII do XX veka, od kaligrafije do nadrealizma).

Dok mnogi umetnici naglašavaju pisanje svojih simbola, Dejan Golić naglašava crtanje, tako zadržavajući jedan više likovni aspekt svoga rada. Svi crteži imaju isti naziv, na taj način izbegavajući čak i sugerisanje mogućeg čitanja.

Golić, sa obrazovanjem grafičkog dizajnera, je publici prevashodno poznat kao fotograf grupe Belgrade Raw, čiji je član od 2013. godine. Na pitanje koja je veza fotografije i crteža, dva paralelna toka njegovog rada, umetnik navodi da oni postoje kao balans različitosti. Instrospekcija i reality-check, unutrašnji simboli i spoljašnji ambijent, drugačije tehnike i fizička aktivnost, međusobno se nadopunjuju i možda je njihovo prožimanje sledeći stadijum u razvoju crteža TXT/SMBLS.

Umetnički piktogrami – crteži koji se čitaju – Dejana Golića zadržavaju ambivalentnost nepoznatog pisma i potentnih (nadrealnih) simbola. Kao takvi, čine se paradoksalnim u svom (ne)značenju, krajnje lični i univerzalni, jer smeštaju sve čitaoce pred istu jezičku barijeru. Ako mogu naizgled da znače ništa, mogu takođe da znače i nešto za nekoga ili čak bilo šta. Kao estetski predmeti, TXT/SMBLS dovode do vrhunca izreku da je lepota (ili, u ovom slučaju, značenje) u oku posmatrača.

Sve što je potrebno je predati se porivu da ih „pročitamo“ i da im dopustimo protok asocijacija koje mogu, na kraju krajeva, da nam ispričaju neku našu priču.

 

Srđan Tunić

istoričar umetnosti, freelance kustos

srdjantunic.wordpress.com

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Arhiva

Blogovi koje pratim

wanderlustplusone

Blog about the fun of travelling with children to weird and wonderful places across the world.

POGLED IZ SVEMIRSKOG BRODA

emisija o naučnoj fantastici, hororu i fenteziju

Daniel Kovač

Crteži, knjige, Jesenji Orkestar

Blog de Sylvia Marcos

Artículos y publicaciones de la investigadora feminista Sylvia Marcos

PAGINA DENTATA

the animals and culture blog

Beastly Histories

Researching and Writing More-than-Human Histories

Youthvoiceblog

This blog is dedicated to voice the voices of young generation hunger for change. Today many young people have important things to say but no one is listening. This blog is committed to giving them the tools to make their voices heard. This blogs deals with different areas including: youth policies, gender equality, climate change, youth political participation, conflict resolution, leadership…

%d bloggers like this: